•        
  •        

Dane kontaktowe - otwórz formularz odblokowania.

  • Fraza:
  • Możesz sprecyzować datę Wybierz datę
  • Szukaj

     w Wszystkie kategorie (Dowolna data)

Dane dotyczące aukcji

  • Tytuł: KONDRACKI - POLSKA PÓŁNOCNO-WSCHODNIA UNIKAT !!! (numer 206113020)
  • Cena: 49,99 zł
  • Data wystawienia: 2007-06-15
  • Dane kontaktowe:
    Numer użytkownika (1)
Aby wyświetlić dane kontaktowe wyślij SMS o treści AP.PAA9 na numer 79068 i wprowadź otrzymany kod tutaj:

Cena SMS to 9 PLN netto / 11,07 PLN brutto Kod z SMS jest jednorazowy. Za co płacę?

KONDRACKI - POLSKA PÓŁNOCNO-WSCHODNIA UNIKAT !!!

Treść aukcji:

WSTĘP - SPIS TREŚCI - OPIS:

Polska Północno-Wschod-nia jest kolejną publikacją w cyklu monografii wielkich regionów Polski.
Autorem książki jest prof. dr Jerzy Kondracki, dyrek¬tor Instytutu Geografii Uni¬wersytetu Warszawskiego. Profesor Kondracki jest wy¬bitnym specjalistą z zakresu geografii fizycznej i ogłosił wiele prac z geomorfologii, hydrografii, geografii fizycz¬nej Polski oraz metodologii geografii fizycznej regional¬nej.

TRESC


Wstęp ?
Część pierwsza
PRZYRODNICZE ELEMENTY ŚRODOWISKA GEOGRAFICZNEGO
1. Budowa geologiczna 18
2. Ukształtowanie geomorfologiczne 32
3. Klimat 57
4. Stosunki wodne , 67
5. Gleby, świat roślinny i zwierzęcy 93
6. Podział regionalny i typy krajobrazów (geokompleksów) 110
Część druga
CZŁOWIEK w ŚRODOWISKU GEOGRAFICZNYM
7. Zaludnienie i osadnictwo ... 122
8. Rolnictwo 140
9. Przemysł ...... . 155
10. Komunikacja i regionalizacja ekonomicznogeograficzna ..... 164
Część trzecia OPIS REGIONÓW
11. Nizina Staropniska 1?8
12. Pojezierze Mazurskie 186
13. Pojezierze Litewskie . 227
14. Nizina Północnopodlaska 236
15. Spis ilustracji 259
Skorowidz nazw geograficznych 262

WSTĘP
Położenie geograficzne i charakterystyka ogólna omawianej części kraju, —. Ważniejsza literatura geograficzna. — Układ i cel książki


Północno-wschodnia część Polski stanowi pod względem geogra¬ficznym jednostkę odrębną od pozostałej części kraju. Na tę odrębność składają się osobliwości budowy podłoża geologicznego, właściwości kli¬matu i szaty roślinnej, jak również przeszłość historyczna, tło etnogra¬ficzne i współczesne stosunki ekonomiczne. Były to pierwotnie ziemie, zamieszkałe przez plemiona bałtyckie (głównie Prusów i Jaćwingów) na północy, a wschodniosłowiańskie nad Narwią i Bugiem. Politycznie, od XIII w. ziemie Prusów opanowało państwo Zakonu Krzyżackiego, a na ziemie ruskie sięgało od XIV w. Wielkie Księstwo Litewskie. Granice etnograficzne i polityczne w ciągu wieków zmieniały się; element pruski uległ naporowi niemieckiemu, a od strony południowej z ziem Mazowsza rozprzestrzenił się na północ i wschód element polski. Jednak granica między dawnym państwem krzyżackim i. ziemiami polskimi utrzymała się aż do drugiej wojny światowej, rejon Białegostoku zaś w różnych układach politycznych zachowywał pewną odrębność. Dziś do północno--wschodniej Polski zaliczamy dwa województwa: olsztyńskie i biało¬stockie, obejmujące łącznie (w zaokrągleniu) 44 tys. km2 powierzchni, posiadające około 2,2 min ludności i gęstość zaludnienia około 50 miesz¬kańców/km2, czyli o przeszło połowę mniejszą niż średnia dla Polski. Województwa te wykraczają nieco poza granice fizycznogeograficznej prowincji Niżu Wschodniobałtyckiego, która w granicach Polski pokry¬wa powierzchnię około 35 tys. km2; dotyczy to w szczególności zachod¬niej części województwa olsztyńskiego.
Pod względem cech przyrodniczych północno-wschodnia część Polski wiąże się z Europą Wschodnią. W podłożu tej części kraju zalegają stosunkowo niegłęboko — od kilkuset do tysiąca kilkuset metrów — skały krystaliczne platformy wschodnioeuropejskiej, które dalej ku za-

chodowi zapadają w głąb co najmniej do kilku tysięcy metrów. Pod względem klimatycznym zaznaczają się tu, najsilniej w granicach Polski zaakcentowane, cechy kontynentalizmu, wyrażające się w stosunkowo długich i mroźnych zimach, z najniższymi (poza terenami górskimi) tem¬peraturami miesięcy zimowych, z najdłuższym zaleganiem szaty śnieżnej, z najdłuższym trwaniem zlodzenia jezior i rzek (do 3 miesięcy) i z naj¬krótszym okresem wegetacyjnym {około 190 dni). Tym cechom klimatu odpowiada przynależność północno-wschodniej części Polski do subbo-realnej strefy leśnej Europy Wschodniej, dla której charakterystycznym składnikiem lasów jest świerk. Brak jest natomiast buka, dębu bezszy-pułkowego, jaworu i niektórych innych, gatunków drzew środkowo¬europejskich. Strefa ta w geobotanicznym podziale Polski Władysława Szafera nazwana została działem północnym. Cechuje ją również z jednej strony obecność wielu borealnych roślin zielnych, z drugiej zaś stopnio¬wy -zanik gatunków charakterystycznych dla środkowej części Europy.
Pod względem geomorfologicznym występują tu analogiczne typy rzeźby jak w zachodniej części kraju — młodoglacjalne pojezierza, rów¬niny sandrowe, denudacyjne równiny peryglacjalne z ostańcami form starszego zlodowacenia i inne. Jednocześnie zaznaczają się różnice: ni¬ziny nadmorskie po wewnętrznej stronie pojezierzy sięgają tu dalej w głąb lądu, a strefa form starszego zlodowacenia im dalej na wschód, tym staje się szersza, wykazując jednocześnie dość znaczne zróżnicowa¬nie.
Prowincja Niżu Wschód niobałtycki ego, do której zaliczyliśmy pół-nocno-wschodnią część Polski, obejmuje terytorium radzieckich republik nadbałtyckich (wraz z okręgiem kaliningradzkim), znaczną część Repu¬bliki Białoruskiej, a także pewne części Republiki Rosyjskiej. Wschodnia granica tej 'prowincji sięga po obniżenie, prowadzące od jeziora Ładogi przez Równinę Wołchowa i Łowaci w kierunku Witebska i Orszy — do północnej granicy Polesia, które stanowi odrębną prowincję. Połud-niowo-zachodnia granica Niżu Wschodnioeuropejskiego nie jest wyraźna. Wgłębna struktura geologiczna nie zaznacza się na powierzchni ziemi, a cechy klimatyczne i biogeograficzne zmieniają się stopniowo, tak że można raczej mówić o pewnej rubieży granicznej. Granice administra¬cyjne wspomnianych województw leżą w obrębie tej rubieży i przy omawianiu stosunków ludnościowych można je przyjąć za podstawę rozważań, ale dla potrzeb delimitacji fizycznogeograficznej należało określić granicę, opartą o cechy wyznaczalne na powierzchni ziemi. Kierując się pewnymi rysami geomorfologicznymi, zbieżnymi z granicami geobotanicznego działu północnego na mapie W. Szafera *, przyjęto linię biegnącą od Zalewu Wiślanego wzdłuż Pasłęki po Garb Lubawski, a na¬stępnie skrajem zasięgu ostatniego zlodowacenia na Równinie Kurpiów-

skiej, granicą pomiędzy tą równiną a Wysoczyzną Kolneńską aż po przełomową dolinę Narwi pod Łomżą, wschodnim podnóżem południko¬wego wału Czerwonego Boru, wreszcie prawym brzegiem doliny środko¬wego Bugu.
Warto przypomnieć, że w 1935 r. Stanisław Lencewicz opublikował w Towarzystwie Naukowym Warszawskim pracę Rubież antropogeogra-ficznct w Polsce, w której wskazał na odrębność tej części współczesnego terytorium Polski od ziem zachodnich i południowych oraz jej powiąza¬nie z ziemiami Litwy i Białorusi. Punktem wyjścia jego rozważań była szczegółowa mapa gęstości zaludnienia Polski (według gmin), wykonana na podstawie spisu z 1931 r. Na mapie tej zarysował się wyraźnie kon¬trast pomiędzy terenami położonymi na wschód od Bugu i Narwi, z gęs¬tością zaludnienia poniżej 50 mieszkańców/km2, a resztą Polski o za¬ludnieniu znacznie większym. Konfrontując tę mapę z granicami teryto¬riów przedhistorycznych, historycznych i etnograficznych S. Lencewicz doszedł do wniosku, że w .obrębie granic Polski geograficzna rubież między Europą Wschodnią a Zachodnią przebiega na wschód od środko¬wej Wisły. Już w neolicie tu znajdowała się granica pomiędzy kulturą ceramiki sznurowej na zachodzie i kulturą toporków bałtyckich na pół-noco-wschodzie, a później granica zasięgu pewnych podstawowych cech kultury materialnej, jak np. występowanie sochy, hołobli i dugi począw¬szy od dzisiejszego województwa białostockiego na północ i wschód; od XIV w. podobny przebieg miała także polityczna granica Wielkiego Księstwa Litewskiego (ryc. 2).
Rozpatrywany teren uchodzi za mało zbadany pod względem geogra¬ficznym, jednakże zestawienie bibliografii prac naukowych i popularno¬naukowych z zakresu fizjografii i nauk społeczno-ekonomicznych obje-

łoby ponad 1000 pozycji. Dawne Prusy Wschodnie miały przed drugą wojną światową dosyć bogatą literaturę niemiecką (dziś już przeważnie przestarzałą), natomiast znacznie uboższa była literatura naukowa, doty-
cząca ziem położonych w granicach byłego zaboru rosyjskiego. Jednakże po drugiej wojnie światowej badania naukowe "w obydwu tych różnią¬cych się losami obszarach były prowadzone wszechstronnie i dosyć intensywnie. Trudno byłoby omawiać wszystkie te różnorodne prace, toteż ograniczymy się do zwrócenia uwagi na niektóre pozycje.
Z dawniejszych prac niemieckich zachowały do dzisiaj pewną war¬tość opracowania map geologicznych w skali 1 : 25 000 (wraz z tekstem) obejmujące znaczną część Pojezierza Mazurskiego. Do wybitniejszych geologów, którzy pracowali na tym terenie w końcu XIX i na początku XX w. należeli C. Gagel, H. Hess von Wichdorf, A. Jentsch, F. Kaunho-ven, R. Klebs, P. G. Krause, E. Kraus, P. Woldstedt i inni. Syntetyczną

geologię byłych Prus Wschodnich dal A. Tornąuist w 1910 r. Z geomor¬fologów warto wspomnieć S. Hoffmana, który w 1931 r. dal zarys geo¬morfologii Pojezierza Mazurskiego i B. Kórnkego, zajmującego się kształ¬towaniem dolin rzecznych (1930). Pionierskie znaczenie miały prace H. Grossa, który pierwszy zarysował właściwą interpretację genezy je¬zior i torfowisk. Podstawowym dziełem z zakresu hydrografii jest opra¬cowana pod redakcją H. Kellera czterotomowa monografia dorzecza Niemna, P.regoły i Wisły [Memel. Pregel und Weichselstrom), wydana w 1899 r. Do poznania jezior przyczyniły się prace G. Brauna, A. Seligo i W. Ulego. Bardzo poważną pozycją była praca H. Steffena o roślinności Prus (VegetationskuB.de von Ostpieussen, 1931). Ważniejszymi opraco¬waniami z zakresu geografii ekonomicznej były prace F. Magera (1922) i E. Scheua (1936). Przy cytowaniu publikacji w zakresie poszczególnych zagadnień wymieniono niektóre inne nazwiska.
Mówiąc o polskiej literaturze naukowej, dotyczącej terenów, które przed drugą wojną światową należały do Niemiec, trzeba wymienić przede wszystkim prace Stanisława Srokowskiego. W okresie między¬wojennym poświęcił on zagadnieniom geograficznym Prus Wschodnich kilkanaście publikacji, a bezpośrednio po zakończeniu wojny już w 1945 r. wydał książkę Prusy Wschodnie. Studium geograficzne, gospo¬darcze i społeczne, ponadto zaś kilka broszur popularnych na ten sam temat. Jako były polski konsul generalny w stolicy tej prowincji Nie¬miec — Królewcu znał dobrze teren z autopsji i literatury, torując swymi publikacjami drogę dla przyszłych polskich badaczy. Jednakże o ludności mazurskiej pisano dużo wcześniej; przypomniał o niej społeczeństwu polskiemu Wojciech Kętrzyński już około 1880 r., zaś Eugeniusz Romer — w okresie konferencji pokojowej w Wersalu (1919). Ważnym, niezakoń-czonym opracowaniem był Słownik Geograficzny Państwa. Poiskiego, który w wydanych przed drugą wojną światową zeszytach I tomu za¬wierał cenne artykuły naukowe (oparte zresztą na materiałach niemiec¬kich), między innymi R. Galona — zarys geologii i geomorfologii, a także klimatu Prus Wschodnich, K. Chmielewskiego — zarys hydrografii tej krainy, a 'ponadto A. Wodziczki — roślinność, J. W. Szulczewskiego — fauna, J. Mydlarskiego — antropologia, A, Wrzoska — ludność, M. Kiel-czewskiej — osadnictwo, W. Winida — stosunki gospodarcze, J. Ko-strzewskiego ■— prehistoria, i inne.
W okresie powojennym terenowe badania geologiczne i geomorfolo¬giczne zostały zapoczątkowane z inicjatywy Państwowego Instytutu Geo¬logicznego i efektem ich było wydanie przeglądowej mapy geologicznej w skali 1 : 300 000 (w latach 1949—1951). Arkusze obejmujące północno--wschodnią część Polski opracowali: J. Kondracki (arkusz Giżycko), Cz. Pacbucki (arkusz Suwałki), S. Pietkiewicz (arkusz Białystok) i S. Zwierz (arkusze: Olsztyn oraz Biała Podlaska). Ponadto zostało również nieco później opublikowane ,,wydanie B" — bez utworów czwartorzę-

dowych, jak również zestawienia wykonanych do tamtego czasu wierceń. Mimo nierównomiernego rozpoznania poszczególnych terenów i pogłę¬bienia badań w latach późniejszych, arkusze przeglądowej mapy geolo¬gicznej stanowią do dziś podstawowy materiał do znajomości czwarto¬rzędu. Wyniki późniejszych badań przedstawione były przez J. Kon-drackiego i S. Pietkiewicza w przewodniku wycieczki międzynarodowego kongresu asocjacji do badania czwartorzędu (INQUA) w 1961 r. i w zbio¬rowym tomie Czwartorzęd Polski (1967).
Jeśli chodzi o Pojezierze Mazurskie, to od 1946 r. prowadzono tu dosyć wszechstronne, indywidualne i zespołowe badania geomorfolo¬giczne, 'hydrograficzne, limnologiczne, klimatologiczne, glebowe, geo-botaniczne i ekonomieznogeograficzne. Brali w nich udział pracownicy naukowi Uniwersytetu Warszawskiego, Wyższej Szkoły Rolniczej w Ol¬sztynie, Państwowego Instytutu Hydrołoglczno-Meteorologicznego, In¬stytutu Rybactwa Śródlądowego. Instytutu Geografii Polskiej Akademii Nauk, Instytutu Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego, a później Zakładu Ekologii PAN i inne. Powstały również stacje naukowe wielu z tych instytucji, najpierw w Giżycku, a później w Mikołajkach, gdzie funkcjonują obecnie trzy placówki naukowe: Obserwatorium PIHM, Sta¬cja Naukowa IG PAN i Stacja Hydrobiologiczna Zakładu Ekologii PAN. Poza mapami geologicznymi i szeregiem studiów geomorfologicznych (pierwszy ogólny pogląd na geomorfologię Pojezierza Mazurskiego dał J. Kondracki już w 1952 r.) trzeba wymienić opracowanie katalogu jezior, wydanego przez Instytut Geografii PAN, szczegółowe pomiary batyme-tryczne wszystkich większych zbiorników (Instytut Rybactwa Śródlądo¬wego, a częściowo też IG PAN i Instytutu Geografii UW), studia nad bilansem wodnym i termiką jezior (PIHM i IG PAN), badania torfowisk i osadów dennych jezior, które rzuciły nowe światło na ich historię i ewolucję. Obok map geologicznych opublikowane zostały w skali 1 :300 000 również mapy glebowe. Trudno jest wymieniać wszystkie prace szczegółowe, do których będzie się zresztą nawiązywać w dalszym ciągu naszych rozważań, ale trzeba jeszcze wspomnieć pewne opraco¬wania o charakterze ogólnym. Oto już w 1953 r. ukazała się dwutomowa, pięknie wydana przez Instytut Zachodni praca zbiorowa Warmia i Mazury pod redakcją dwóch profesorów geografii: S. Zajchowskiej i M. Kieł-czewskiej-Zaleskiej, przedstawiająca rodzaj popularnonaukowej mono¬grafii, przygotowanej przez wybitnych specjalistów. W dziale pierwszym zawiera ona charakterystykę fizycznogeograficzną, zarys historyczny i etnograficzny, w dziale drugim — opis trzech historycznych krain: Powiśla, Warmii i Mazur, a w dziale trzecim omówienie stosunków gospodarczych.
W dwa lata później (1955) Państwowe Wydawnictwo Naukowe opu¬blikowało krótki zarys geografii gospodarczej województwa olsztyńskie¬go, napisany przez Z. Januszkę i M. Kiełczewską-Zaleską. W 1965 r.

Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie wydało skromny Atlas Województwa Olsztyńskiego, opracowany przez Wojewódzką Ko¬misję Planowania Gospodarczego i Wojewódzką Pracownię Planów Re¬gionalnych. Trzeba również wspomnieć o monografiach poszczególnych powiatów, które publikuje Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne „Poje¬zierze" w Olsztynie, nie mają one jednak charakteru geograficznego, lecz raczej historyczny; w tej serii wydano dotychczas książki poświę¬cone powiatowi biskupieckiemu, ełckiemu, giżyckiemu, piskiemu, węgo-rzewskiemu i dzialdowskiemu. Stowarzyszenie to publikuje także „Roz¬prawy i materiały", wśród których znalazł się także zeszyt, zatytułowany Giazy i glazowiska województwa olsztyńskiego, napisany przez W. Ra-dziwinowicza i B. Szczepkowskiego, pracowników Muzeum Mazurskiego w Olsztynie. Zagadnieniom ochrony przyrody poświęcony jest również tomik, napisany przez konserwatora przyrody w Olsztynie Jana Panfila, zatytułowany Pojezierze Mazurskie, wydany w 1968 r. przez Wiedzę Powszechną w serii Przyroda Polski.
W byłym zaborze rosyjskim tereny dzisiejszego województwa biało¬stockiego były pod względem geograficznym prawie nieznane. Pierwsze prace z zakresu geologii — Giedrojcia, Krisztafowicza, Missuny — uka¬zały się w języku rosyjskim w końcu XIX i na początku XX w. Mniej więcej w tym samym czasie w „Pamiętniku Fizjograficznym", a później w „Ziemi" K. Kulwieć pisał artykuły o jeziorze Wigry i Kanale Augu¬stowskim. Po pierwszej wojnie światowej już w 1920 r. powstała nad jeziorem Wigry stacja hydrobiologiczna Instytutu Biologii Doświadczal¬nej im. M. Nenckiego, z której pochodzą liczne prace jej kierownika A. Lityńskiego i innych przyrodników, dotyczące limnologii fizycznej i hydrobiologii jezior augustowskich i suwalskich. W okresie między¬wojennym dokonano pomiarów batyrnetrycznych wielu jezior, przepro¬wadzono ich klasyfikację hydrochemiczną (M. Stangenberg) i sporządzo¬no katalog (I. Gieysztor). Leśnikom, botanikom i zoologom zawdzięczamy wiele prac dotyczących Puszczy Białowieskiej i innych obszarów leśnych (J. Paczoski, J. J. Karpiński i inni). Z badań wykonanych przez geogra¬fów pionierski charakter miała praca B. Zaborskiego Studia nad morfo¬logią dyluwium Podlasia i terenów sąsiednich (1927) oraz rozprawa S. Pietkiewicza Pojezierze Suwalszczyzny Zachodniej (1928), można rów¬nież wspomnieć J. Kondrackiego Tarasy dolnego Bugu-, o morenach czołowych w powiecie mazowieckim pisał F. Rutkowski w „Pamiętniku Fizjograficznym" już w 1914 r. Prac o charakterze historycznym i eko¬nomicznym, 'Chociaż stanowią one ważną pomoc dla geografa nie wy¬mieniam, aby zbytnio nie rozszerzać tych uwag wstępnych.
W okresie po drugiej wojnie światowej, podobnie jak na terenie dawnych Prus Wschodnich, na ziemiach należących przed 1939 r. do Polski rozwinęły się na szeroką skalę terenowe i kameralne badania z zakresu geografii oraz nauk pokrewnych. Trzeba wymienić między

innymi prace archeologiczne, którym ostatnio patronuje powstałe przed kilkoma laty Białostockie Towarzystwo Naukowe, badania z zakresu nauk przyrodniczych, mające swoje oparcie przede wszystkim w insty¬tucjach naukowych przy Białowieskim Parku Narodowym, a także w Aka¬demii Medycznej w Białymstoku, wreszcie wielostronne studia rozwi¬nięte przez Instytut Geografii PAN.
Pewnym podsumowaniem aktualnego stanu wiedzy o Puszczy Biało¬wieskiej jest. wydana w 1968 r. praca zbiorowa pod redakcją J. B. Faliń-skiego Park Narodowy w Puszczy Białowieskiej, Można tu również wy¬mienić małą, ale wartościową pracę popularyzacyjną J. J. Karpińskiego Puszcza Białowieska oraz szereg wcześniejszych prac tego autora, stu¬dium fitosocjologiczne W. Matuszkiewicza i wiele innych. Dorobek fito-socjologicznej szkoły W. Matuszkiewicza został zaprezentowany w 1963 r. podczas międzynarodowej wycieczki fitosocjologicznej do północno--wschodniej Polski, .a wydany przy tej okazji (po francusku i po nie¬miecku) przewodnik, ilustruje odrębność geograficzną całej omawianej prowincji.
Podsumowaniem prac geograficznych, prowadzonych od 1955 r. przez tak zwany Zespół Białostocki przy Instytucie Geografii PAN, jest mono¬grafia geograficzno-gospodarcza województwa białostockiego, opraco¬wana i wydana w 1967 r. pod redakcją J. Kostrowickiego. Opublikowa¬nie monografii poprzedziły siedmioletnie studia, w których brało udział 30 specjalistów. Ogółem wykonano 66 prac na ponad 50 tematów i cho¬ciaż monografia w ostatecznej postaci nie zawiera części przyrodniczej, a elementy środowiska rozpatrywane są przy omawianiu odpowiednich działów gospodarki, to jednak w pierwszym etapie wykonano opraco¬wania z zakresu geologii i geomorfologii (S. Pietkiewicz i A. Nowicki), hydrografii (K. Więckowski, Z. Maksymiuk), klimatu (Z. Kaczorowska), gleb (M. Strzemski), torfowisk (H. Okruszko), zbiorowisk leśnych (M. J Dąbrowski, A. Czerwiński), zbiorowisk łąkowych (J. Prończuk) i zbioro¬wisk wodnych (S. Bernatowicz), Autorami rozdziałów ekonomicznogeo-graficznych są: W. Biegajło, L. Kosiński, J. Kostrowicki, W. Kusiński, T. Lijewski, S. Misztal, H. Piskorz-Skocka i W. Tyszkiewicz. Zestawiona na końcu książki bibliografia publikacji dotyczących województwa bia¬łostockiego zawiera 671 pozycji. Całość tego źródłowego dzieła obejmuje 648 stron, Oprócz monografii opracowany został obszerny Atlas woje¬wództwa białostockiego, obejmujący ponad 80 map i kartogramów, w skali 1 : 300 000 i 1 : 500 000.
Jak już wspomniano, geobotaniczna odrębność północno-wschodniej Polski została po raz pierwszy zasygnalizowana w zbiorowym dziele Sza¬ta roślinna Polski (1959). Pogląd ten został uogólniony jako jedna z istot¬nych cech fizyczno geografleznego zróżnicowania ziem polskich przez J. Kondrackiego w jego Geografii fizycznej Polski (1965) i wcześniejszym artykule na temat zasad fizycznogeograficznej regionalizacji Polski

(1961). Była już o tym mowa, że podobną myśl wyraził S. Lencewicz w odniesieniu do zjawisk antropogeograficznych w 1935 r. Niniejsza książka ma na celu obszerniejszą charakterystykę geograficzną całej pol¬skiej części tej prowincji.
Całość książki podzielono na trzy części, z których pierwsza, naj¬obszerniejsza, omawia przyrodnicze elementy środowiska geograficzne¬go, druga przedstawia człowieka na tle środowiska, a trzecia zawiera opis regionów fizycznogeograficznych, ale z uwzględnieniem ich zago¬spodarowania oraz wszystkich ośrodków miejskich. Stosunkowo najkrót¬sza jest część druga, ale nie obejmuje ona całości 'zagadnień związanych z zaludnieniem i gospodarką, w szczególności pominięto problematykę
0 charakterze etnograficznym, socjologicznym (jak np. kultura i oświata)
1 czysto demograficznym, kładąc nacisk na te przemiany w przeszłości,
które decydują o odrębności omawianej części kraju. Część problematyki
ekonomicznogeograficznej łączącej się bezpośrednio ze środowiskiem,
jak np. wykorzystanie surowców mineralnych, gospodarkę wodną, użyt¬
kowanie ziemi i gospodarkę leśną omówiono w związku z odpowiednimi
zagadnieniami przyrodniczymi, co wynika z założenia autora, którego
celem było przedstawienie specyfiki geograficznej, a nie gospodarki oma¬
wianej części kraju. Przytoczone w tej pracy dane statystyczne odnoszą
się do 1968 i 1969 r.
Wybór ważniejszych pozycji bibliograficznych zostanie podany przy poszczególnych rozdziałach. Na zakończenie wstępu umieszczono prace o tematyce ogólniejszej.

BUDOWA GEOLOGICZNA




2
UKSZTAŁTOWANIE GEOMORFOLOGICZNE
Stosunki hipsomotryczne i typy rzeźby. — Podział regionalny.—Przebieg deglacjacji ostat¬niego zlodowacenia. — Rozwój rzeźby na terenach staroglacjalnych. — Polodowcowy roz¬wój dolin. ■— Historia jezior i bagien

3
Temperatura i opady. — Termiczne i fenologiczne pory roku. — Odrębność klimatyczna prowincji i jej zróżnicowanie regionalne

4
STOSUNKI WODNE
Podział hydrograficzny. — Ustrój rzek. — Rozmieszczenie jezior i ich. właściwości. Bagna. — Wody podziemne. — Gospodarka wodna

5
GLEBY, ŚWIAT ROŚLINNY I ZWIERZĘCY
Gleby, Ich związek z ukształtowaniem geomorfologicznym, klimatem 1 stosunkami wod¬nymi oraz ze sposobem użytkowania ziemi. — Regiony glebowe. — Strefowe cechy ro¬ślinności i świata zwierzęcego. — Rozwój szaty roślinnej w holocenie jako wynik zmian klimatu i stosunków wodnych. —■- Dzisiejsze użytkowanie zismi. — Typy lasów. — Gospo¬darka leśna. — Ochrona przyrody

Kryteria regionalizacji fizycznogeograficznej. — Jednostki regionalne a jednostki typolo¬giczne. — Hierarchia jednostek typologicznych północno-wschodniej Polski. — Znaczenie badań kompleksów fizycznogeograficznych (geokompleksówj

7
ZALUDNIENIE I OSADNICTWO
Zaludnienie prehistoryczne. —■ Stosunki ludnościowe W średniowieczu. — Przemiany w cza¬sach nowożytnych. — Zmiany po drugiej wojnie światowej. — Obecny stan zaludnienia. — Osiedla miejskie i wiejskie

8
ROLNICTWO
Struktura agrarna. — Użytkowanie ziemi. Główne uprawy rolne. — Hodowla. — Typy go¬spodarki rolne] i regiony rolnicze. — Rola lasów w użytkowaniu ziemi i gospodarce

9
PRZEMYSŁ
Poziom uprzemysłowienia. — Gałęzie przemysłu. — Białostocki Okręg Przemysłowy


Rozwój i układ, sieci kolejowej oraz drogowej. — Natężenie ruchu. — Drogi wodne. Turystyka. — Regionalizacja, ekonomicznugeogreficzna

11
Położenie i granico. — Cechy morfologiczne i glebowe. — Specyfika fizycznogeogre.ficz-
na. — Podział administracyjny, zaludnienie i gospodarka. — Mezoregiony: Równina Orne-
cka, Wzniesienia Górowskie, Równina Sępopolska

12
POJEZIERZE MAZURSKIE
Indywidualność geomorfologiczna i granica. — Typy rzeźby. — Klimat i roślinność. — Charakterystyka zaludnienia. — Mczoregiony: Pojezierze Olsztyńskie, Pojezierze Mrągow-skiii. Kraina Wielkich Jezior Mazurskich, Kraina Węgorapy, Garb Szeski, Pojezierze Ełckie,
Równina Mazurska

13
POJEZIERZE LITEWSKIE
Odrębność regionu oraz jego związek z pozostałą częścią Pojezierza Litewskiego. — Ukształtowanie powierzchni i podział na mniejsze jednostki regionalne. — Cechy geomor¬fologiczne. — Jeziora. — Osobliwości przyrodnicze. —■ Zaludnienie. Miasta: Augustów,
Suwałki i Sejny

14
NIZINA PÓŁNOCNOPODLASKA
Cechy fizycznogeograficzne i granice. — Zaludnienie i gospodarka. — Mezoregioay: Wy-soczyzna Kolneńska, Kotlina Biebrzańska, Wysoczyzna Białostocka, Wzgórza Sokolskie, Wysoczyzna Wysokomazowiecka, Dolina Górnej Narwi, Równina Bielska z Puszczą Bia¬łowieską, Wysoczyzna Drohicka

SPIS RYCIN
1. Zasięg fizycznogeograficzny i geobotaniczny północno-wschodniej Polski . 9
2. Rubież antropogeograficzna (wg S. Lencewicza) , 10
3. Jednostki tektoniczne (wg Atlasu geologicznego Polski) 19
4. Mapy geologiczne odkryte (wg Atlasu geologicznego Polski) , , . . 21
5. Ukształtowanie podłoża czwartorzędu (wg danych Inst. Geol.) .... 22
6. Miąższość czwartorzędu (wg danych Inst. Geol.) 23
7. Stadia i fazy zlodowaceń (wg L. Roszkówny) 26
8. Kopalnia kredy w Mielniku (fot F. Zwierzchowski) 23
9. Mapa hipsometryczna północno-wschodniej Polski 34

10. Regiony fizyczno geograficzne (wg J. Kondrackiego) 36
11. Fazy ostatniego zlodowacenia (wg J. Kondrackiego) 38
12. Odkrywka w morenie czołowej koło Nowych Gut nad jeziorem Śniardwy
(fot. H. Hermanowicz) 39
13. Poziomy sandrowe i tarasy Pisy (wg M. Bogackiego) 45
14. Przekrój przez dolinę Pisy koło Piszu (wg M. Bogackiego) 45
15. Profil podłużny doliny Niemna (wg A. Basalykasa) 46
16. Profil podłużny doliny Łyny (wg J. Kondrackiego) 47
17. Współczesne ruchy tektoniczne w mm/rok (wg J. Niewiarowskiego i K. Wy-
rzykowskiego) , 49
18. Zmiany poziomu wody Wielkich Jezior Mazurskich (wg J. Kondrackiego) . 54
19. Elementy klimatu 58
20. Długość trwania okresu wegetacyjnego, dzielnice rolniczo-klimatyczne . . 62

21. Obszary hydrograficzne (wg CUGW) 67
22. Przebieg działu wodnego w Kramie Wielkich Jezior (wg Z. Mikulskiego) . 68
23. Ujście Pisy do Narwi (fot. J. Rybiński) , 71
24. Występowanie jezior w kma/100 km2 (wg S. Majdanowskiego) .... 73
15. Rozmieszczenie jezior (wg Przeglądowej mapy użytkowania ziemi F, Uhor-
czaka) 74
26. Jezioro Śniardwy — faleza na Szerokim Ostrowie (fot. H. Vogel) ... 77
27. Bilans wodny Wielkich Jezior Mazurskich (wg Z. Mikulskiego) .... 79
28. Typy wód gruntowych (wg H. Więckowskiej) 81
29. Zmiany hydrograficzne na bagnie Kuwasy 83
30. Projekt przerzutów wody z Wielkich Jezior Mazurskich (wg J. Nowickiego) 84

31. Kanał Giżycki (fot. J. Tymiński) 36
32. Kanał Augustowski 87
33. Spław drewna na Jeziorze Białym w Augustowie (fot. T. Sumiński) . . 89
34. Połów ryb na jeziorze Szoby koło Szczytna (fot. H. Hermanowicz) ... 90
35. Gleby na obszarze póinocno-wschodniej Polski (wg I. Gierasimowa) . . 94
36. Regiony glebowe (częściowo wg M. Strzemskiego) 97
37. Podział geobotaniczny północno-wschodniej Polski (wg W. Szaf era) . . 99
38. Żubry w Puszczy Białowieskiej (fot. T. Sumiński) .. . 101
39. Lasy (wg Przeglądowej mapy użytkowania ziemi F. Uhorczaka) . . . 104
40. Las gradowy w Puszczy Białowieskiej (fot. W. Biegajło) 106
41. Zakłady przemysłu drzewnego w Hajnówce (fot. .P. Barącz) 107
42. Podział typologiczny i regionalny okolic Piecków koło Mrągowa (wg J. Kon-
drackiego) 112
43. Typy krajobrazu północno-wschodniej Polski (wg J. Kondrackiego) . . . 114
44. Model zagospodarowania krajobrazu pojeziernego (wg W. Niewiadomskiego) 117
45. Terytoria plemienne w XII—XIII w., granice polityczne na początku XVI w. 124
46. Mapa osadnictwa na Podlasiu w XV i XVI w. (wg J. Wiśniewskiego) . . 129
47. Podział administracyjny i gęstość zaludnienia w 1968 r. wg powiatów (łącz¬
nie z miastami) 132
48. Rozwój historyczny miast 333
49. Śródmieście Olsztyna z rynkiem, kościołem i zamkiem (fot. Dudlej) . . . 135
50. Stara chata mazurską (fot, Baranowski) 136
51. Rozmieszczenie osiedli w północno-wschodniej Polsce (wg Przeglądowej mapy
użytkowania ziemi F. Uhorczaka) 137
52. Użytki rolne wg powiatów, udział gospodarki państwowej w °/o użytków rol¬
nych, ludność rolnicza na 100 ha użytków rolnych 142
53. Powierzchnia gruntów ornych, łąk i pastwisk w °/o ogólnej powierzchni użyt¬
ków rolnych, udział pszenicy, żyta, ziemniaków w °/o ogólnej powierzchni
gruntów ornych, powierzchnia lasów w % ogólnej powierzchni .... 144
54. Uprawa tytoniu we wsi Hruskie w powiecie augustowskim (fot. W. Biegajło) 143
55. Łąki bagienne (fot- J. Kostrowicki) 149
56. Rozmieszczenie przemysłu 15G

57. Olsztyńskie Zakłady Opon Samochodowych (fot. S. Moroz) 159
58. Białostocki okręg przemysłowy (wg S. Misztala) 162
59. Sieć kolejowa i drogowa północno-wschodniej Polski 166
60. Przystań dla sportów wodnych na jeziorze Necko w Augustowie (fot. T. Su¬
miński) . . .■ 171
61. Statek pasażerski na szlaku z Rucianego do Mikołajek (fot. J. Vogel) . . 172
62. Szkice geomorfologiczne: Niziny Staropruskiej i Krainy Wągorapy . . . 180
63. Stosunki hipsometryczne i podział regionalny Pojezierza Mazurskiego . . 191
64. Plan Olsztyna . . .- .- . ... . . .' . . , . : . 197
65. Olsztyn — zamek (fot. A. Nitsch) .■ 193
66. Morąg — ratusz (fot, S. Moroz) 201
67. Szkic geomorfologiczny rynny mrągowskiej (wg K. Swierczyńskiego) . . 204
68. Szkic geomorfologiczny Krainy Wielkich Jezior Mazurskich (wg J. Kon¬
drackiego) 208
69. Fazy recesji zlodowacenia w Krainie Wielkich Jezior Mazurskich (wg J. Kon¬
drackiego) .■ . . . . . . . . . . . . ." . , . . 210
70. Jezioro Kisajno — południowy zbiornik zespołu Mamer (fot. T. Sumiński) . 213
71. Giżycko — nowa Zabudowa śródmieścia (fot. S. Moroz) 216
72. Kętrzyn — o-bronny kościół św. Jerzego (fot. S. Moroz) . . * . . . . 217
73. Pojezierze Ełckie (wg S. Pietkiewicza) . 221
74. Krajobraz polodowcowy Pojezierza Północnosuwalskiego (fot. E.' Czapliński) 229

75. Układ moren czołowych na Pojezierzu Litewskim (wg Cz. Pachuckiego) . 230
76. Postoje lodowca w polskiej części Pojezierza Litewskiego (wg S. Pietkie-
wicza) 231
77. Schemat recesji zlodowacenia na Nizinie Północnopodlaskiej (wg S. Pietkie-
wicza) 237
78. Szkic morfograficzny Niziny Północnopodlaskiej (wg S. Pietkiewicza) . . 239
79. Białystok ■— dawny pałac Bramckich, siedziba Akademii Medycznej (lot.
T. Sumiński) 244
80. Białystok — nowe śródmieście (fot. H. Grzęda) 245
81. Plan Białegostoku 246
82. Kurczenie się kompleksu leśnego Puszczy Białowieskiej (wg J, B. Falińskiego) 252
83. Puszcza Białowieska — wykroty w Parku Narodowym (fot. J. Kostrowicki) 253
84. Drzewostany Puszczy Białowieskiej w 1958 r. (wg A. Czerwińskiego) . . 254
85. Zespoły leśne w Białowieskim Parku Narodowym (wg W. Matuszkiewicza) 255


WIELKOŚĆ 24X17CM,LICZY272 STRONY,85 RYCIN.

STAN :OBWOLUTA DB/DB+,LEKKIE USZKODZENIE 2 KARTEK 237-8,239-40 NA BOCZNYM MARGINESIE /JEST TO POKAZANE NA JEDNYM ZE SKANÓW/,STRONY SA LECIUTKO POŻÓŁKŁE,POZA TYM STAN KSIĄŻKI BDB.

KOSZT WYSYŁKI WYNOSI 8,50ZŁ - PŁATNE PRZELEWEM / PRZESYŁKA POLECONA PRIORYTETOWA + KOPERTA BĄBELKOWA / .

WYDAWNICTWO PWN WARSZAWA 1972,NAKŁAD 3250 EGZ.!!!.

INFORMACJE DOTYCZĄCE REALIZACJI AUKCJI,NR KONTA BANKOWEGO ITP.ZNAJDUJĄ SIĘ NA STRONIE "O MNIE" ORAZ DOŁĄCZONE SĄ DO POWIADOMIENIA O WYGRANIU AUKCJI.

PRZED ZŁOŻENIEM OFERTY KUPNA PROSZĘ ZAPOZNAĆ SIĘ Z WARUNKAMI SPRZEDAŻY PRZEDSTAWIONYMI NA STRONIE "O MNIE"

NIE ODWOŁUJĘ OFERT KUPNA!!!

ZOBACZ INNE MOJE AUKCJE

ZOBACZ STRONĘ O MNIE



Powyższy cytat pochodzi ze strony: http://allegro.pl/item206113020.html

Lista kupujących

Kupujący Ilość sztuk Cena za sztukę Data transakcji
Jaan25 (179) 1 49,99 PLN 2007-07-12 12:34:42
Komentarz Pozytywny: Jestem bardzo zadowolony z naszej transakcji. Serdecznie polecam innym Allegrowiczom! Pozdrawiam :-)